Wijzigingen begroting

Tijdelijke huisvesting, sloopkosten en voorbereidingskrediet Marnix College
Voor het Marnix (junior en senior samen) is een krediet geoormerkt van € 41.480.000. Voor 2026 zijn kosten voorzien voor tijdelijke huisvesting, sloop en een voorbereidingskrediet voor het technisch ontwerp en de aanbesteding. De benodigde bedragen zijn:

• Tijdelijke huisvesting: € 793.637
• Sloop: € 844.157
• Voorbereidingskrediet (technisch ontwerp en aanbesteding): € 400.000

Het totaalbedrag dat hiervoor nodig is bedraagt € 2.037.794. De aanvraag betreft het beschikbaar stellen van dit bedrag uit het reeds geoormerkte krediet.

Meerkosten Koning David School
De nieuwbouw van de basisschool aan de Elias Beeckmanlaan heeft vertraging opgelopen door beroepsprocedures van omwonenden. Deze procedures zijn inmiddels afgerond. De Raad van State heeft geoordeeld dat de school en gymzaal passen binnen de geldende natuurvergunning, waardoor het bestemmingsplan onherroepelijk is geworden en de uitvoering kan doorgaan.
Door de vertraging zijn onvoorziene kostenstijgingen ontstaan als gevolg van indexatie ter hoogte van € 648.125.
Daarnaast is het beleid binnen het Integraal Huisvestingsplan gewijzigd waardoor een correctie plaatsvind op de eigen bijdrage ter hoogte van € 692.00. Dit maakt dat voor de realisatie van het project een aanvullend krediet van € 1.340.125 inclusief btw nodig is. De aanvraag leidt tot een structurele lastenverhoging van € 48.000 per jaar.

Portefeuille Onderwijs
Er zijn drie panden in eigendom van de gemeente Ede binnen de portefeuille Onderwijs die behoefte hebben aan renovatie, uitbreiding of onderhoud als gevolg van inzet door onderwijs waarvan de werkzaamheden in 2026 moeten starten.

Korhoenlaan 6, dislocatie Vester College - renovatie
Voor de groei van het Vester College (De Onderwijsspecialisten) is Korhoenlaan 6 aangewezen als blijvende onderwijslocatie. Het gebouw is eigendom van de gemeente en voldoet niet meer aan de huidige eisen op het gebied van duurzaamheid, ventilatie en toegankelijkheid. De noodzakelijke verbeteringen zijn onderzocht en maken een levensduurverlenging van minimaal 20 jaar mogelijk. Het totale budget dat nodig is voor de renovatie bedraagt € 5.501.344. Voor het investeringsdeel is reeds € 800.034 aan krediet beschikbaar vanuit de Routekaart verduurzaming. Om de renovatie daadwerkelijk te kunnen uitvoeren is aanvullend een krediet van € 3.700.000 inclusief btw benodigd. Naast het benodigde investeringskrediet zijn er incidentele exploitatiemiddelen nodig. Het gaat hierbij om € 300.000 voor asbestsanering en € 363.000 voor tijdelijke huisvesting. Binnen de exploitatie zijn hiervoor deels al middelen beschikbaar, namelijk € 288.723 vanuit de DUMAVA subsidie en € 49.587 uit de MJOP voorziening. De totale investering leidt uiteindelijk tot een structurele lastenverhoging van € 221.000 per jaar.

Hogeweg 23, Wilhelminaschool - uitbreiding
In het de programmabegroting 2025-2028 is voorbereidingskrediet verstrekt om het ruimtetekort van de Wilhelminaschool op te lossen. Na de verhuizing van de bibliotheek en buurthuis 't Laag naar de Commanderie in september 2026, worden deze ruimten intern aangepast voor onderwijs. De school gebruikt nu tijdelijk lokalen aan de Halderweg 43. De interne verbouwing op Hogeweg 23 creëert voldoende vaste lesruimtes. Het totaal benodigd budget voor uitbreiding is € 1.211.000. Om de uitbreiding te kunnen realiseren, is een krediet van € 1.211.000 inclusief BTW nodig. De investering brengt een structurele lastenverhoging van € 70.000 per jaar met zich mee.

De Zicht 3, Rehobothschool - onderhoud
Door de keuze om de Rehobothschool te huisvesten in Ederveen is onderhoud nodig om het gebouw aan de Zicht 3 geschikt te maken voor gebruik. Het gaat om vervanging van de gevelbeplating. Er is geen voorziening voor dit onderhoud opgebouwd, het benodigde budget voor onderhoud in 2026 is € 150.000.

Actualisatie Rehobothschool – langere afschrijvingsduur
Bij de Programmabegroting 2026-2029 is € 887.000 krediet beschikbaar gesteld voor de permanente huisvesting van de Rehobothschool. De afschrijvingstermijn moet volgens de nota afschrijvingsbeleid worden aangepast van 10 naar 20 jaar. Door deze aanpassing dalen de jaarlijkse kapitaallasten van circa € 96.000 naar € 53.000 per jaar. Dit betekent een structurele verlaging van de kapitaallasten met € 43.000 per jaar.
Voor de 1e inrichting van de Rehobothschool (onderwijsleerpakket en meubilair) is in de programmabegroting 2026-2029 € 105.950 beschikbaar gesteld. Doordat er wordt gestart met zes groepen in Ederveen is aanvullend € 29.016 nodig. Wij vragen de raad daarom het krediet voor de 1e inrichting met dit bedrag te verhogen. De kapitaallasten die voortvloeien uit deze kredietverhoging bedragen € 1.740 per jaar en hiervoor is dekking binnen de begroting van onderwijshuisvesting.

Actualisatie Al Amana College
In juni 2025 heeft de minister van OCW ingestemd met de start van de nieuwe middelbare school van het Al Amana College per 1 augustus 2026. Hierdoor is de gemeente Ede wettelijk verplicht om passende huisvesting te realiseren. We onderzoeken of het Aeres-gebouw hiervoor kan worden ingezet. In de Programmabegroting 2026-2027 is al rekening gehouden met aankoop, maar deze uitwerking vraagt meer tijd. Omdat Al Amana vanaf 1 augustus 2026 huisvesting nodig heeft, is met Aeres een huurovereenkomst per medio 2026 afgesloten. Daardoor ontstaan in 2026 al huurlasten. Voor 2026 is een aanvullend budget van € 201.000 nodig om deze huurlasten te kunnen dekken. De huurlasten in 2027 zijn € 157.824 en hiervoor is dekking beschikbaar binnen de kapitaallasten die waren gereserveerd voor de geplande aankoop van het pand.

Ophogen krediet sportzaal Maandereng
In de begroting 2024-2028 is krediet opgenomen voor de renovatie van Sportzaal Maandereng aan de Mesdagstraat. In 2025 is het bouwplan verder uitgewerkt, waarnaar de bouw in 2026 start. Omdat Maandereng een belangrijke binnensportlocatie is, is gekeken welke aanpassingen nodig zijn om de zaal de komende 20 jaar sporttechnisch te laten voldoen. Daarbij wordt voorgesteld extra bergruimte toe te voegen, zodat meer verenigingen gebruik kunnen maken van de zaal en de druk op andere accommodaties afneemt. Daarnaast wordt het gebouw voorzien van een nieuwe, duurzame buitenschil, waardoor wordt voldaan aan de duurzaamheidseisen en de energielasten dalen. Voor de verduurzaming worden middelen ingezet uit de routekaart verduurzaming en het MJOP. De beschikbare middelen bedragen in totaal € 2.074.343. De totale kosten worden geraamd op € 2.812.952 inclusief btw. Hiermee ontstaat een tekort van € 738.609 inclusief btw.
Dit tekort bestaat voor € 488.000 uit niet verrekenbare btw. Deze kosten worden nu meegenomen, omdat wordt verwacht dat de SPUK btw-regeling vanaf 2027 vervalt. Het resterende bedrag van € 250.609 heeft betrekking op aanvullende investeringen, namelijk de realisatie van een grotere berging en het verzwaren van de constructie. Voorgesteld wordt om het krediet te verhogen met € 738.609 inclusief btw. Dit leidt vanaf 2028 tot een extra structurele last van € 44.304 per jaar.

Meerjarenonderhoudsprogramma Openluchttheater 2026-2036
Het openluchttheater aan de Van Pabstlaan is een monumentale locatie die door de gemeente in erfpacht is genomen voor de periode 2025-2035 en wordt verhuurd aan Stichting OLT. Uit het herijkte MJOP 2026-2035 blijkt dat de huidige middelen onvoldoende zijn om het theater veilig, functioneel en volgens wet- en regelgeving te onderhouden. Er is een structureel tekort van € 100.000 per jaar (excl. btw) voor noodzakelijk onderhoud aan de monumentale opstallen, installaties en de groenvoorziening. Wij stellen voor dit tekort structureel aan de begroting toe te voegen vanaf 2026, zodat de gemeente aan haar wettelijke en contractuele verplichtingen kan voldoen en het theater veilig en bruikbaar blijft. Wij vragen de raad om hiervoor structureel € 100.000 per jaar beschikbaar te stellen.

Ambulante begeleiding van statushouders die kamergewijs wonen
Sinds 2017 kennen we in Ede verkamerde woningen toe aan voormalige alleengaande minderjarige vluchteling (amv). Rond 2021 hebben we, om leegstand in verband met teruglopende instroom tegen te gaan, verschillende kamers toegekend aan oudere statushouders (tot 35 jaar). In totaal zijn er 20 woningen waarin verkamerd wordt.
Medio 2024 is Woonstede gestart met de uitbreiding van verkamerde woningen. Dit moet de wachtlijst met alleengaande statushouders z.s.m. inkorten door ze kamergewijs te huisvesten. De voorwaarden die Woonstede hieraan verbindt is dat de gemeente Ede begeleiding in en rond die woningen organiseert, zoals dat nu ook gebeurt bij kamergewijs wonen. Bij de uitbreiding is de leeftijdsgrens van 35 verlaagd naar 32 jaar om het leeftijdsverschil met instromende 18-jarigen te verkleinen. Ook hier worden bewoners tussen de 18 en 32 jaar met elkaar gemixt.

Intensiveren inzet Tot uw Dienst
Tot Uw Dienst is gestopt met het aannemen van nieuwe klanten, omdat het niet meer tegemoet kan komen aan de vraag vanuit de samenleving.
Het toekennen van structurele middelen is daarmee geen uitbreiding ‘voor erbij’, maar een onmisbare investering om verdere problematiek, hogere zorgkosten en uitval van inwoners te voorkomen. In afwachting van nader onderzoek naar de concrete structurele doorwerking is in deze perspectiefnota de uitbreiding alleen verwerkt in de jaarschijf 2027.

Jeugd - ontwikkeling zorgkosten
De druk op de jeugdhulp blijft landelijk en ook in Ede onverminderd hoog. In de jaarrekening 2025 zagen we een aantal ontwikkelingen binnen de jeugdzorg, die naar verwachting structureel van aard zijn en daarmee voor structurele knelpunten zorgen in de begroting. De stijging van zorgkosten vraagt samen met de gewenste ontwikkelingen van krachtgezinnen een noodzakelijke bijstelling van de begroting van € 3,0 miljoen. Dit nadeel valt binnen de marges van het voorspelmodel (onze begroting was gebaseerd op de onderkant van het voorspelmodel). Richting de programmabegroting zullen we het voorspelmodel verder doorontwikkelen en verfijnen en komen we met een nieuwe prognose van de zorgkosten. Hierbij bezien we tevens of de huidige fasering van ombuigingen nog aansluit bij het tempo van de maatregelen in het kader van de Hervormingsagenda en Regie.

Uitvoeringscapaciteit lokaal Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIAR)
Geweld in afhankelijkheidsrelaties, zoals huiselijk geweld, kindermishandeling en femicide, is de meest voorkomende vorm van geweld in Nederland. Het percentage vrouwen in Nederland die ooit te maken heeft gehad met fysiek of seksueel geweld ligt relatief hoog (ca. 41-45%) ten opzichte van het EU-gemiddelde (31%). En in Ede zien we een significante toename van het aantal complexe casussen van GIAR van 29% in 2025. De gevolgen zijn ingrijpend en zorgen voor hoge persoonlijke en maatschappelijke kosten. De aanpak ervan is zowel in de Nederlandse als de Europese wetgeving verankerd in een mix van strafrechtelijke, civielrechtelijke en zorggerelateerde wetten. Met als doel het geweld te stoppen, slachtoffers te beschermen en daders te vervolgen. Toezichthouder GREVIO heeft eind 2025 geconcludeerd dat Nederland onvoldoende bescherming biedt, kampt met een ernstig tekort aan opvangplekken en achterblijft bij de bredere verplichtingen uit het Verdrag van Istanbul. De gemeente heeft een grote wettelijke taak in de opvang, bescherming, preventie, signalering en herstel. Op dit moment zijn er in Ede geen middelen beschikbaar voor lokale uitvoeringscapaciteit. De combinatie van groeiende casuïstiek, uitbreiding van wettelijke taken en de noodzaak te komen tot een lokale beleidsuitwerking leidt tot een groot knelpunt in de uitvoering van deze wettelijke taak. Zonder structurele formatie kan de lokale uitvoering van huidige wettelijke taken niet worden gerealiseerd met grote persoonlijke en maatschappelijke kosten als gevolg. Er is noodzaak tot realisatie van 1 fte structurele beleidsmedewerker schaal 10 (€135.000).   

Extra formatie Inkomens consulent
De formatie binnen het team Inkomen staat al jaren onder druk. De tijdelijke extra fte vanuit Realisatiekracht vervalt per 1-1-2026 terwijl het aantal uitkeringsgerechtigden sinds 1-1-2025 met 100 is gestegen en maandelijks blijft toenemen.
Daarnaast vraagt de nieuwe Participatiewet in Balans meer contactintensief werk. Deze ontwikkelingen zijn onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar. Daarom is uitbreiding met 2 fte (schaal 9 + overhead) noodzakelijk.

Uitbreiden Sociaal Raadsliedenwerk
Sinds april 2025 zet Ede sociaal raadsliedenwerk in naar aanleiding van de motie Nazorg uitstromers uit bijstand. De motie signaleerde een tekort aan sociaal juridische ondersteuning, o.a. voor inwoners die vanuit de bijstand uitstromen naar werk. De inzet van een sociaal raadsvrouw heeft dit tekort niet alleen bevestigd, maar ook veel groter doen blijken dan vooraf voorzien.
Met de huidige 0,8 FTE is de voorziening feitelijk niet uitvoerbaar; tijdelijke versterking tot juli 2026 voorkomt nu wegvallen van ondersteuning. Vanaf juli 2026 ontstaat een financieel tekort waardoor het sociaal raadsliedenwerk wegvalt als er geen besluit wordt genomen.
Daarom stellen wij voor om dit knelpunt in 2026 te dekken. De kosten die hierbij horen zijn € 87.640 voor 2026.

Permanente nachtopvang voor dak- en thuislozen
Het college heeft op 16 december 2025 besloten (zaaknummer 506127) het voornemen uit te spreken om de nachtopvang voor dak- en thuislozen permanent te vestigen op het WFC-terrein. Voor deze permanente vestiging moet het bestaande gebouw 86 geschikt worden gemaakt. Voor de projectleiding, het ontwerptraject en de te volgen ruimtelijke procedure is ambtelijke capaciteit nodig. Daarnaast moeten er kosten gemaakt worden voor bureaus, architecten, externe adviseurs en dergelijke. Dit traject zal uiteindelijk leiden tot een kredietaanvraag bij de raad (doel is in de begroting 2027-2030) voor de investering in het gebouw 86. Voor de kosten die tot die tijd gemaakt moeten worden wordt dit voorbereidingskrediet aangevraagd.

Nieuwe jaarschijf krediet vervanging vri's 2029
Om de vervanging van verkeersregelinstallaties (vri's) binnen de gemeente te borgen is bij de Perspectiefnota 2018-2021 besloten jaarlijks een krediet beschikbaar te stellen. Voorgesteld wordt om voor het jaar 2029 een krediet van € 170.000 (oorspronkelijke € 145.000 inclusief indexatie) beschikbaar te stellen, wat zich vertaalt in een jaarlijkse kapitaallast van € 14.393 vanaf 2030.

Nieuwe jaarschijf verkeerskrediet 2029
Bij de Perspectiefnota 2012-2015 is besloten jaarlijks € 400.000 beschikbaar te stellen ten behoeve van mobiliteitsprojecten voor verschillende modaliteiten. Deze projecten zijn van belang voor een goede bereikbaarheid en dragen bij aan een verhoging van de verkeersveiligheid en een verbetering van de leefbaarheid. Voorgesteld wordt om voor het jaar 2029 een krediet van € 400.000 beschikbaar te stellen, wat zich vertaalt in een jaarlijkse kapitaallast van € 18.000 vanaf 2030.

Fonds stimulering Woningbouw
In 2026 openen we opnieuw de subsidiemogelijkheid voor projecten waarin meer dan 30% sociale huurwoningen werden gerealiseerd. We verwachten dat hiermee het resterende budget uit de reserve Fonds Woningbouw volledig wordt besteed. We stellen voor het budget hiervoor en de bijbehorende onttrekking uit deze reserve te ramen in 2026.

Wijzigingen O&I
Inhoudelijke toelichting op de wijzigingen van de Ontwikkel & Investeringsstrategie is terug te vinden in hoofdstuk 3.5.

Kosten Waardepunt Ede op Kievitsmeent II (actualisatie)
Op Kievitsmeent II wordt een nieuw, groter Waardepunt (voorheen: afvalbrengstation) voor de inwoners van Ede en Renswoude gerealiseerd. ACV heeft hiervoor grondpercelen aangekocht en start naar verwachting in 2028 met de bouw van het circulaire ambachtscentrum. Een grotere locatie past binnen de groei van de regio en Ede en draagt bij aan het circulaire karakter van Kievitsmeent II. De verwachte meerkosten voor de gemeente (€ 522.000) zijn al enkele jaren in het meerjarenperspectief van de gemeentebegroting verwerkt (vanaf jaarschijf 2029). Uitgangspunt hierbij is om de meerkosten te verwerken bij in gebruik name van het nieuwe Waardepunt. In de nieuwe jaarschijf 2030 van product Afval (programma 5) worden de aanvullende, jaarlijkse financieringskosten van € 102.000 opgenomen die worden toegerekend aan het nieuwe Waardepunt voor een periode van 10 jaar.
De kosten voor product Afval worden gedekt door de afvalstoffenheffing die inwoners betalen. Jaarlijks wordt bij de programmabegroting de integrale afweging rondom de hoogte van de tarieven afvalstoffenheffing gemaakt. Hierbij wordt voor de dekking van kosten ook de egalisatievoorziening Afval betrokken, waarmee (incidentele) meerkosten kunnen worden opgevangen en schommelingen in de tarieven kunnen worden gedempt. Jaarlijks heeft uw raad gelegenheid om in de tariefstelling te anticiperen op de kostenontwikkeling van het nieuwe Waardepunt.

Aanvullend krediet Spoorzone
De werkzaamheden voor de Spoorzone hebben langer geduurd dan verwacht bij de laatste kredietaanvraag in 2024. Hierdoor zijn er extra organisatiekosten ontstaan en extra kosten door indexatie op lopende contracten. Dit betreft vooral het spoordeel, maar ook de aansluitende infrastructuur (bijvoorbeeld bromfietsstalling op de Albertstunnel, trap Frisopark etc.). De totale kosten vallen hiermee € 2,4 miljoen hoger uit. Gevraagd wordt een aanvullend kredietbedrag van € 2,4 miljoen ter beschikking te stellen ter dekking van deze hogere kosten. Dit leidt tot aflopende kapitaallasten voor een periode van 40 jaar, startend met € 103.000 in 2027.

Nieuwe wettelijke taak - Overbrengvergunning Kruit
Per 1 september 2026 treedt een wetswijziging in werking waardoor sportschutters en jagers voor het vervoeren van kruit verplicht een overbrengvergunning moeten aanvragen bij de gemeente waar zij het kruit opslaan. Deze wijziging betreft een gebonden bevoegdheid. De gemeente is verplicht om aanvragen in behandeling te nemen en binnen de wettelijke termijnen te beslissen. Om aan deze nieuwe wettelijke verplichting te kunnen voldoen, moet in 2026 een vergunningstelsel worden ingericht en geïmplementeerd. De verwachting is dat er in de beginfase een groot aantal vergunningaanvragen gelijktijdig zal worden ingediend, die tijdig moeten worden beoordeeld en afgehandeld. Voor de uitvoering van deze werkzaamheden is extra capaciteit noodzakelijk. Voorgesteld wordt om in 2026 1,09 fte beschikbaar te stellen. Inschatting is dat de jaren daarna circa 0,22 fte aan inzet benodigd is. Voor de vergunning kan leges gevraagd worden. Deze is landelijk vastgesteld op € 121.

Kosten advisering Openluchttheater
In het openluchttheater in Ede worden jaarlijks door de stichting OLT van juni tot september culturele activiteiten georganiseerd. Dit gebeurt tot op heden op basis van afspraken in een convenant en een evenementenvergunning. Door het college is onderzocht of er mogelijkheid is om de afspraken te herzien en het cultureel aanbod te verruimen. Dit is op verzet van de omgeving gestuit, vanwege ervaren hinder als gevolg van geluid, parkeren en laden en lossen in de wijk. Een aantal omwonenden heeft diverse rechtsmiddelen ingezet om hun standpunten kenbaar te maken. Dit heeft veel druk op de staande organisatie gelegd. Ten behoeve van de afhandeling van juridische procedures, toezicht en handhaving, ruimtelijke inrichting en vergunningverlening is advies ingewonnen bij een advocatenkantoor en worden extra geluidsmetingen gedaan. De juridische kosten bedragen € 100.000 en de kosten van extra geluidsmetingen ten behoeve van handhaving bedragen € 21.096 (exclusief btw) bij metingen op twee geluidpunten. Bij intensievere geluidsmeting tijdens de avonden op meerdere locaties (naast bestaande meetpunten) rondom het openluchttheater is inzet benodigd van 2 medewerkers. De meerkosten hiervoor zijn € 31.644 exclusief btw). In deze perspectiefnota is rekening gehouden met een kostenpost van € 152.000 in 2026 voor juridische kosten en extra geluidsmetingen op 2 geluidpunten. Of sprake is van kosten in 2027 en verder zal nog moeten blijken, in die jaren is een pm-post opgenomen.

Natuurbrandbeheersing
De gemeente Ede werkt vanwege haar grote natuurgebied en toegenomen risico op een natuurbrand, als gevolg van klimaatverandering, intensief samen met de veiligheidsregio aan het project gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing. Op basis van de evaluatie van de ingrijpende natuurbrand op de Edese heide van 3 april 2025 is de aanpak geïntensiveerd. Er zijn bewonersavonden georganiseerd, in de APV is een rookverbod opgenomen voor als er een verhoogd natuurbrand risico is, de websites www.ede.nl/natuurbrand en www.ede-natuurlijk.nl worden up to date gehouden en er worden informatieborden bij toegangswegen en parkeerplaatsen geplaatst als er een rookverbod is. Hiervoor is budget benodigd.

Contract Biomassa
Met Bio-energie de Vallei BV is een overeenkomst gesloten voor het aanleveren van snoeiafval. Vanwege een afname van de beschikbaarheid van snoeiafval is de levering inmiddels gestopt, waardoor bij de Perspectiefnota 2026-2029 is besloten het budget om te buigen. Aangezien het contract met Bio-energie de Vallei BV nog doorloopt tot en met 2028, is besloten om de ombuiging per 2029 in te laten gaan. Omdat er nu al niet meer geleverd wordt, is de verwachting dat het budget ook in de periode 2026 - 2028 niet besteed gaat worden. Daarom stellen wij voor om voor de jaren 2026 - 2028 € 119.000 vrij te laten vallen en het bedrag als risico op te nemen in de risicoparagraaf.

Bergbezinkbassin Bennekom
Waterschap Vallei en Veluwe vervangt de verouderde rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI )Bennekom. Op hetzelfde terrein ligt het bergbezinkbassin (BBB), eigendom van het waterschap maar in gebruik bij de gemeente Ede. De combinatie van de RWZI vervanging en het ondergronds brengen van het BBB biedt kansen voor efficiënt dubbel ruimtegebruik, vermindert stankoverlast en is gunstig voor toekomstige gebiedsontwikkeling. Voor de vervanging van het BBB zijn eerder geen financiële afspraken gemaakt. Omdat zowel gemeente als waterschap een wettelijke zorgtaak heeft en het BBB onderdeel is van de gemeentelijke afvalwaterketen, is gezamenlijke besluitvorming nodig. Het waterschap verzoekt de gemeente daarom om een financiële bijdrage.

Nieuwe jaarschijf krediet vervangingsinvesteringen openbare ruimte 2029
Bij de Perspectiefnota 2026-2029 is besloten om het krediet voor vervangingsinvesteringen openbare ruimte en het krediet voor bomen voort te zetten voor een periode van 10 jaar (2027-2036). Voor 2027 is een bedrag van € 6 miljoen toegekend. Dit krediet wordt jaarlijks geïndexeerd met de prijsindex van de netto materiële overheidsconsumptie (IMOC). Voorgesteld wordt om voor het jaar 2029 een krediet van € 6.273.000 beschikbaar te stellen, wat zich vertaalt in een jaarlijkse kapitaallast van € 269.739 vanaf 2030.

Actualisatie: nieuwe jaarschijf areaal openbare ruimte 2030
De jaarlijkse groei van de gemeente Ede leidt op een aantal beleidsterreinen tot autonome lastenstijgingen. Op basis van eerdere besluitvorming wordt hiermee ook voor 2030 voor beheer openbare ruimte rekening gehouden.

Gladheidsbestrijding
In het eerste kwartaal 2026 is er, vanwege veelvuldige gladheid en sneeuwval, een uitzonderlijk grote inzet op gladheidsbestrijding geweest. Dit leidt tot een verwachte overschrijding op het beschikbare jaarbudget van circa € 400.000. De daadwerkelijke uitgaven voor dit jaar zijn afhankelijk van de weersomstandigheden.

Aanpassing subsidie regiodeal HEZ
We hebben een aanvraag ingediend voor een subsidie vanuit de regiodeal voor het sociaal steunteam Van Eekelenflat voor Hoogbouw Ede-Zuid. Deze aanvraag was al verwerkt in de begroting maar wordt nu aangepast. De totale verwachte subsidie wordt € 17.000 hoger dan eerst gedacht en de verdeling over de jaren verandert (minder subsidie in 2026 en de subsidie loopt langer door, namelijk tot in 2029). We stellen voor dit te verwerken in de begroting voor Hoogbouw Ede-Zuid aan zowel de lasten- als de batenkant.

Formatie-uitbreiding Griffie
De griffie staat onder druk door toenemende complexiteit van het raadswerk en een kwetsbare, versnipperde bezetting. Voorgesteld wordt de griffie te versterken door de PDE-ondersteuning structureel te borgen en de formatie in balans te brengen met feitelijke inzet. Daarnaast zijn voor 2026 incidentele middelen opgenomen voor investering in ontwikkeling. De wens om toe te werken naar drie volwaardige raadsadviseurs en de structurele investering in ontwikkeling worden later dit jaar bij de programmabegroting afgewogen.  

Nieuwe locatie brandweerkazerne
De huidige brandweerkazerne aan de Breelaan in Ede is sterk verouderd en aan vervanging toe. Daarnaast is de huidige kazerne door de groei van Ede meer decentraal komen te liggen ten opzichte van het verzorgingsgebied. Dat heeft invloed op het dekkingspercentage. Gelet op de woningbouwopgave en de verdere groei van Ede is de verwachting dat het dekkingspercentage van de huidige locatie aan de Breelaan verder onder druk komt te staan. Een nieuwe kazerne moet invulling geven aan een toekomstbestendige oplossing waarbij goede brandweerzorg voor de komende decennia is geborgd.

Het college heeft op basis van een haalbaarheidsstudie op 24 juni 2025 het zuidoostelijke voetbalveld van voetbalvereniging Blauw Geel ’55 middels een besluit aangewezen als beoogde locatie. Randvoorwaardelijk is herschikking van de voetbalvelden van Blauw Geel waarbij de vereniging hetzelfde aantal velden en dezelfde voorzieningen behoudt. Ook een nieuwe en veilige ontsluiting op de Kastelenlaan is randvoorwaardelijk voor de kazerne. Deze herontwikkeling vindt plaats in het toekomstige Westerpark, onderdeel van Ontwikkelkader Ede-stad. Het is belangrijk dat de genoemde ontwikkelingen afgestemd worden op het toekomstbeeld. Om dit in goede banen te leiden en de ruimtelijke trajecten van de brandweerkazerne en velden te coördineren is er een overkoepelend team en projectleider aangesteld.

Na het locatiebesluit is gewerkt aan het ontwerp van de brandweerkazerne, de randvoorwaardelijke ontsluiting van de kazerne op de Kastelenlaan, de herschikking van de voetbalvelden en de bijbehorende voorzieningen. Dat alles vanuit de visie in het Ontwikkelkader Ede-Stad op het toekomstige Westerpark.

Om het traject verder te brengen en toe te werken naar de aanvraag van de verschillende bouwkredieten is het volgende nodig:

• Voor de brandweerkazerne een aanvullend voorbereidingskrediet van € 680.000;
• Voor het overkoepelende traject (randvoorwaardelijke kosten ten behoeve van de gehele ontwikkeling) een aanvullend voorbereidingskrediet van € 164.000;
• Voor de aanpassingen op het sportpark (nieuwe kantine en kleedkamers en draaiing kunstgrasvelden) een aanvullend voorbereidingskrediet van € 250.000;
• Het omzetten van een bedrag van € 150.000 eerder beschikbaar gesteld voorbereidingskrediet naar een eenmalig budget in 2026 voor de aanleg van natuurgras, straatwerk en grondwerkzaamheden;
• In 2026 een eenmalig budget € 194.000 voor het afboeken van de bestaande boekwaarde en opruimkosten.

Bovenstaande leidt tot de volgende aanvraag:

• Aanvullend voorbereidingskrediet ter hoogte van € 1.094.000;
• Eenmalig budget in 2026 ter hoogte van € 344.000;
• Per saldo vrijval van kapitaallasten in de periode 2027-2030 vanwege de omzetting van een deel van reeds beschikbaar voorbereidingskrediet en afboeking van bestaande boekwaardes Sport.

De voorbereidingskredieten zijn nodig om de bestaande ontwerpen verder uit te kunnen laten werken door architecten en specialisten. Voor de brandweer is op basis van een nieuwe variant zonder regionale functies logistiek en ademlucht een nieuw SO en VO nodig. Voor de voetbal wordt de komende maanden gewerkt aan de voorbereidingen nodig voor de aanbesteding van het clubgebouw. Binnen deze projecten komt veel samen, waardoor op korte termijn veel mensen en disciplines bij elkaar gebracht moeten worden. Dat vraagt meer overkoepelend voorbereidingskrediet.
Daarbij dient vermeld te worden dat er nog risico’s aanwezig zijn die bij optreden ervoor kunnen zorgen dat de werkzaamheden van de voetbal respectievelijk brandweer alsnog uitlopen (netcongestie, stikstof, ernst verontreiniging, eventueel benodigde natuurvergunning, bezwaar op benodigde procedures/besluiten).

Technische correcties
In de begroting zijn enkele administratieve onjuistheden geconstateerd. Deze worden middels deze mutatie gecorrigeerd.

Vrijval kapitaallasten en renteomslag
Er is sprake van een lagere financieringsbehoefte dan is ingeschat bij het opstellen van de begroting. Dit leidt tot lagere rentelasten en daarmee tot een incidenteel voordeel op de renteomslag. De voornaamste oorzaken van de lagere financieringsbehoefte zijn het faseren van investeringen en de doorwerking van enkele onvoorziene (hogere) ontvangsten die ook in de Programmarekening 2025 zijn toegelicht (Algemene Uitkering, SPUK-regelingen en middelen ten behoeve van Regio FoodValley). Het faseren van investeringen leidt daarbij ook tot incidentele vrijval van de begrote kapitaallasten.

Ontwikkeling Algemene uitkering en stelposten
Het financieel beeld van de perspectiefnota is geactualiseerd met zowel de algemene uitkering als de stelposten voor loon, prijs- en volume compensatie. De stelposten zijn geactualiseerd op basis actuele indexcijfers van Centraal Economisch Plan (CEP) van het CPB. De raming van de algemene uitkering is geactualiseerd op basis van eerder bepaalde uitgangspunten voor de risicomarge.