Bij de Perspectiefnota 2026-2029 heeft de raad een reeks ombuigingen vastgesteld (zie bijlage 6). Deze ombuigingen zijn als volgt verdeeld over de verschillende sporen:
Bedragen x € 1.000 | |
Spoor ombuiging | Totaal bedrag |
Spoor 1: Taken niet of op een andere manier uitvoeren | 6.317 |
Spoor 2: Efficiënter organiseren en werken | 4.045 |
Spoor 3: Gemeentelijke inkomsten * | 4.610 |
Financieel instrumentarium | 317 |
Totaal omvang | 15.289 |
* Hiervan is € 3,95 miljoen m.b.t. ophoging OZB in de programmabegroting 2025-2028 besloten. | |
De focus van de monitoring op ombuigingen ligt op spoor 1 en 2. Afgelopen jaar heeft de organisatie gewerkt om zoveel mogelijk te sturen op realisatie van de ombuigingen. Een groot aantal ombuigingen zijn gerealiseerd of liggen qua proces op koers om uiteindelijk te kunnen realiseren. Er zijn een aantal ombuigingen die niet te realiseren zijn of juist om aandacht vragen om het te kunnen realiseren. Uitgangspunt is dat niet te realiseren ombuigingen worden opgelost binnen de bestaande financiële kaders. Mocht dit niet lukken dan komen we hierop terug via de P&C cyclus. Hieronder zijn de ombuigingen die niet gerealiseerd kunnen worden of om aandacht vragen uitgelicht.
De ombuigingen met betrekking tot netwerkpartners blijkt in de praktijk lastiger te realiseren. Door contractuele afspraken, verschillende belangen en langere doorlooptijden is de realisatie van deze ombuigingen complexer en minder goed bij te sturen dan bij intern beheersbare maatregelen. Dit zorgt ervoor dat de beïnvloedbaarheid op netwerkpartners beperkt is. Bij de volgende netwerkpartners halen we de ombuiging niet of deels:
- Vitale vakantieparken (structureel vanaf 2026 € 20.000)
- Omgevingsdienst de Vallei (in 2026 niet te realiseren: € 93.000)
- Regio Foodvalley (structureel vanaf 2027 € 75.000)
- VGGM (Vanaf 2028: € 100.000)
Daarnaast zijn er een aantal ombuigingen die om aandacht vragen. Hieronder zijn ze kort toegelicht.
Maatregelen jeugdzorg
Bij de maatregelen jeugdzorg kan het leiden tot dat er € 4,1 miljoen niet gerealiseerd wordt. Bij deze maatregelen bestaat het risico dat de ombuiging inhoudelijk wel wordt uitgevoerd, maar de financiële effecten niet zichtbaar worden, doordat andere ontwikkelingen bij jeugdzorg leiden tot kostenstijgingen. Bij deze ombuiging wordt er wel van uitgegaan dat de beoogde investering volledig wordt gedaan.
Aannamebeleid primair onderwijs invoeren
Aan de ombuiging ‘Aannamebeleid primair onderwijs invoeren’ is geen financiële component gekoppeld. Wel geldt dat het beleidsmatig realiseren hiervan bijdraagt aan het beter sturen op leegstand binnen de onderwijshuisvesting, waardoor toekomstige kostenstijgingen kunnen worden beperkt. Op dit moment zijn er vanwege personele wisselingen nog geen acties hierop genomen.
Reductie brandweerkosten
Bij de ombuiging ‘Reductie brandweerkosten’ is bij de Perspectiefnota 2026–2029 een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht de brandweerkazerne Stadspoort open te houden totdat de nieuwe kazerne in gebruik is. Indien VGGM hiermee instemt, wordt deze ombuiging niet gerealiseerd. Het openhouden van de brandweerkazerne Stadspoort gaat per jaar € 300.000 kosten, waar geen dekking voor is.
Herzien afspraak financiering Ruitenbeekschool
De Ruitenbeekschool heeft een nieuwe vestiging in Barneveld geopend in augustus 2025 de verwacht was dat als de nieuwe vestiging geopend was, dat het leerlingenaantal in Ede zou dalen, waardoor de bijdrage van het extra lokaal niet nodig is. De leerlingenaantallen van oktober 2025 en februari 2026 laten tot op heden nog geen daling zien. Hierdoor wordt de ombuiging in 2026 waarschijnlijk niet gerealiseerd.
Planatelierplannen meer kostendekkend maken
Inmiddels is duidelijk dat de ombuiging financieel technisch niet gehaald kan worden vanwege beperkingen door de spelregels rondom kostendekkendheid. Met de beschreven maatregelen wordt gestreefd naar verlaging/eliminatie van het tekort op planatelierplannen, maar dit gaat niet leiden tot een lagere begroting en hiermee wordt de ombuiging dus financieel niet gerealiseerd. Het voorstel is om het bedrag van deze ombuiging toe te voegen aan ombuiging ‘Schrappen algemeen budget voor ruimtelijke ontwikkeling’ waarbij integraal wordt gekeken waar de efficiëntieslag behaalde kan worden binnen het ruimtelijk domein.
Afstoten woonwagens en standplaatsen
Een klein deel van de woonwagens is verkocht. De volgende stap is om een koper te vinden voor zowel de resterende woonwagens en de standplaatsen. Tot op heden is er nog geen koper en gaan er gesprekken plaatsvinden met potentiële kopers, zoals woningcoöperaties.